Klimaatadaptieve tuin: wateroverlast en droogte voorkomen

Extreme regenbuien die in een uur meer water geven dan de bodem kan verwerken, gevolgd door weken droogte zonder een druppel regen. Dit patroon is in regio Arnhem en de Liemers de afgelopen jaren steeds herkenbaarer geworden. Een klimaatadaptieve tuin is geen modegril: het is een praktische reactie op veranderende weersomstandigheden. In dit artikel leggen wij uit wat u concreet kunt doen om uw tuin beter bestand te maken tegen zowel wateroverlast als droogte.

Waarom verharding het probleem vergroot

Veel tuinen in woonwijken rondom Arnhem zijn de afgelopen decennia verder verhard. Tegels zijn goedkoop, eenvoudig te leggen en vragen weinig onderhoud. Maar elke vierkante meter verharding die regenwater niet laat doordringen, stuurt dat water direct naar het riool. Bij hevige neerslag is het riool dat niet altijd aan en het water blijft staan of komt via de put naar boven.

Het terugbrengen van verharding - ook een beperkte oppervlakte - helpt al merkbaar. Een plantvak van twee bij twee meter absorbeert bij een bui van 20 mm neerslag al tientallen liters water die anders direct afstromen. Bovendien koelt beplanting de omgeving af, wat in warme zomers het hitte-eilandeffect in stedelijk gebied vermindert.

Infiltratie: regenwater in de grond laten zakken

Infiltratie is het sleutelwoord bij klimaatadaptief aanleggen. Regenwater dat in de bodem zakt, vult het grondwater aan en is beschikbaar voor planten tijdens droge perioden. Er zijn meerdere manieren om infiltratie te bevorderen in uw tuin.

Waterdoorlatende bestrating laat neerslag door de voegen of door de steen zelf in de bodem trekken. Grindpaden en grindvakken zijn goedkoop en effectief. Een wadi - een ondiepe greppel of laagte in de tuin - vangt overtollig water tijdelijk op en laat het gecontroleerd wegzakken. Infiltratiekratten die onder terras of oprit worden aangelegd zijn een optie als er weinig oppervlak beschikbaar is voor open beplanting. Wij hebben ruime ervaring met grondwerk voor dit soort voorzieningen in de regio. Meer over drainage leest u in ons artikel over wateroverlast en drainage.

Regenwater opvangen en hergebruiken

Een regenton of een ondergrondse regenwaterput is een eenvoudige manier om regenwater te bewaren voor droge perioden. Een regenton van 200 liter is een prima start. Wilt u meer capaciteit, dan is een ondergrondse put van 1.000 tot 5.000 liter een goede investering voor tuiniers met een groter groenoppervlak. Het water is zachter dan leidingwater en daardoor gunstiger voor de meeste tuinplanten.

Bij het aanleggen van een terras of het herstraten van een oprit kunt u de afvoer van het hemelwater van uw woning eenvoudig doorsturen naar een put of een infiltratiepunt in de tuin, in plaats van naar het riool. Wij adviseren u hier graag over bij het opstellen van een offerte.

Droogtebestendige beplanting: minder gieten, meer resultaat

Een klimaatadaptieve tuin vraagt ook om beplanting die langere droge perioden kan verdragen zonder dat alles verdort. Mediterrane planten zoals lavendel, rozemarijn, salvia en stipa grassen zijn van nature aangepast aan droogte. Ze groeien op magere, goed doorlatende grond en vragen nauwelijks water na aanslag.

Inheemse planten zijn een andere goede keuze: ze zijn aangepast aan het lokale klimaat en herstellen goed na een droogteperiode. Knoopkruid, korenbloem, vlinderstruik en wilde marjolein zijn voorbeelden die het ook goed doen in de regio Arnhem. Bomen en struiken met een diep wortelstelsel zijn weerbaarder dan oppervlakkig wortelende vaste planten. Denk aan een meidoorn, een veldesdoorn of een lijsterbes als kleine boom voor een stedelijke tuin.

Drainage als achtervang bij zware neerslag

In tuinen met kleirijke bodem - wat in de Liemers en omgeving Arnhem veel voorkomt - is de infiltratiecapaciteit van nature beperkt. Klei neemt water langzaam op en bij hevige buien staat het water snel op het maaiveld. Een drainagesysteem vangt het overschot op en voert het gecontroleerd af naar een riool, sloot of infiltratiepunt.

Drainage bestaat uit geperforeerde buizen in een zandbed, die op lichte helling worden aangelegd. Wij berekenen de capaciteit op basis van de bodemsoort, de oppervlakte en de gewenste afvoersnelheid. Een goed aangelegd drainagesysteem is vrijwel onderhoudsloos en gaat tientallen jaren mee. Lees meer in ons artikel over grondwerk als voorbereiding op tuinaanleg.

Subsidie en gemeentelijke stimulering

Verschillende gemeenten in regio Arnhem bieden subsidie voor het afkoppelen van regenwater of het onttegelen van tuinen. De regelingen veranderen regelmatig, maar het loont altijd om bij uw gemeente te informeren voordat u een klimaatadaptief project start. In sommige gevallen wordt een deel van de aanlegkosten vergoed. Niek de Haas kan u vertellen welke mogelijkheden hij bij recente projecten in de omgeving is tegengekomen.

Heeft u vragen over wat klimaatadaptief tuinieren concreet voor uw situatie betekent? Bel 06-45326860 of stuur een WhatsApp-bericht via de chat. Wij zijn 7 dagen per week bereikbaar en werken door heel regio Arnhem en de Liemers.